Kiruna jest bardzo młodym miastem. Prawa miejskie otrzymała dopiero w 1984 roku. Przedtem była górniczą osadą, zbudowaną w 1890 roku przez spółkę akcyjną „Luossavaara-Kiruunavaara Aktien Bolaget”. Niezrozumiała dla nas nazwa spółki, założonej w celu eksploatacji złóż rudy żelaza, pochodzi od dwóch wzgórz: od górującego nad osadą od strony od strony północno-zachodniej Luossavaara i wznoszącego się po stronie zachodniej Kiruunavaara. Wzgórza te – dwa twardzielce zbudowane ze skał krystalicznych – zawierają rudę żelaza w ilości 2,5 miliarda ton. Złoża sięgają głębokości 1200 metrów i są tak duże, że przy wydobywaniu 10 milionów ton rocznie nie wyczerpałyby się w ciągu 250 lat. Ich zaletą jest płytkie zaleganie, nie wymagające kopania głębokich szybów i doskonały gatunek rudy: znajdują się tutaj magnetyty o zawartości 60 – 72% czystego żelaza.[...]

Kiedy Kiruna otrzymała prawa miejskie, stała się od razu najrozleglejszym miastem świata. W jego skład weszło bowiem nie tylko dawne osiedle górnicze,ale cała gmina Jukkasjarvi o powierzchni 13 181 km z wieloma małymi wioskami, rozmieszczonymi w dolinach rzek Kalix, Torne i Lainio oraz wzdłuż linii kolejowej prowadzącej do Narwiku[...].

Przestrzenie, jakie muszą nieraz pokonać mieszkańcy Kiruny, nie opuszczając jej administracyjnych granic, są wręcz nieprawdopodobne. Dla nich to jednak nie dziwota, wszak odległość miedzy skrajnymi punktami miasta może sięgać 200 kilometrów. Kiruńczycy nie spacerują zresztą pieszo po swoim mieście, poruszają się po nim samochodami. taksówkami powietrznymi i pociągami.[...]

Największe pod względem obszaru miasto świata ma zatem najmniejszą gęstość zaludnienia; na jeden kilometr kwadratowy powierzchni przypada zaledwie dwóch „z kawałkiem” mieszkańców. Nie jest to dla kiruńczyków powód do zmartwień. Mają dzięki temu pod dostatkiem przestrzeni życiowej, nie tłoczą się w autobusach [...]

( Jerzy Samusik Podróż do Nordkapp. Warszawa 1989,WSiP, s. 106-108)

ps.

Zjazd do (załogi) kopalni odbywa się nietypowo - bo samochodami osobowymi. Po drodze znajduje się tam restauracja (piwo i papierosy są w sprzedaży) oraz sala z urządzeniami komputerowymi do zdalnego sterowania (transmisja danych po kablach "cieknących" - (nie chodzi tu o wodę a o informację) ładowarek, kotwiarek i wozów odstawczych rudy. Moje wrażenia z pobytu w tej kopalni są nieprzeciętne.

Podesłał: Benek